Kahve rafında "Türk kahve bölgeleri" ifadesini görünce ilk akla gelen soru şu: Türkiye'de kahve ağacı yetişiyor mu, yoksa burada anlatılan başka bir şey mi? Yeni başlayan biri için bu ayrımı netleştirmek, doğru kahveyi seçmenin ilk adımı. Aşağıda hem coğrafi gerçekleri hem de ülkenin farklı bölgelerinde şekillenen kahve karakterlerini sırayla ele alıyoruz.
Kahve bitkisi (Coffea) sıcak, nemli ve donsuz iklimler ister; ticari üretim büyük ölçüde ekvatorun iki yanındaki "kahve kuşağı" içinde yapılır. Türkiye bu kuşağın kuzeyinde kaldığı için ülkenin kahvesi ithal çekirdeğe dayanır. Yani markette gördüğünüz "Türk kahvesi" bir çekirdek türü değil, bir pişirme ve öğütme yöntemidir. Bunu kavradığınızda etiketleri okumak çok kolaylaşır.
İki şeyi: birincisi Akdeniz kıyısındaki mikro klima alanlarında yapılan küçük ölçekli, deneme niteliğindeki dikimler; ikincisi ve daha önemlisi bölgesel kavurma, öğütme ve pişirme gelenekleri ile yerel bitkilerden yapılan kahve benzeri içecekler. Fincandaki farkı yaratan ağırlıklı olarak bu ikinci grup.
Antalya, Mersin ve Adana çevresindeki don riski düşük, korunaklı alanlarda veya seralarda kahve fidanı denemeleri yapıldığı biliniyor. Bu üretim hobi ve araştırma ölçeğinde; düzenli olarak tedarik edebileceğiniz bir ürün değil. Yeni başlayan biri için pratik anlamı şu: yerli çekirdek arayışına girmeyin, enerjinizi demleme becerinize harcayın.
Şanlıurfa, Mardin, Diyarbakır ve Gaziantep hattında mırra geleneği var. Çekirdek koyu kavrulur, dövülerek irileştirilmeden öğütülür ve uzun süre, tekrar tekrar kaynatılarak yoğunlaştırılır. Sonuç kulpsuz küçük fincanlarda, şekersiz ve keskin bir acılıkta servis edilir. Tat profili: yoğun, kavrulmuş, neredeyse çikolatalı-acı. Yeni başlayan biri için ilk deneyimde ağır gelebilir; küçük yudumlarla tanışmak daha iyi.
Gaziantep, Şanlıurfa, Adıyaman ve Kahramanmaraş çevresinde yaygın olan menengiç, kahve çekirdeğinden değil menengiç (yabani Antep fıstığı akrabası) meyvesinden yapılır. Kavrulup ezildiğinde yağlı